Willem Gunneman bezingt na ieder dilemmablok zeer origineel de diverse bijdragen. Gecombineerd met het fraaie lichtwerk en het in een cirkel opgestelde publiek levert dat een levendige ambiance op. Als spreekstalmeester en als commissaris van de koningin voel ik me prima op m'n  plek. Al met al verloopt het eerste blok nog een beetje afwachtend. Bij het klimaatdilemma (nu aanpakken of verder vooruitschuiven?) kiest iedereen "pop-up" voor nu aanpakken. Het thema lijkt iets te breed, want de discussie gaat van bio-voedsel tot slapersdijken. Al met al een prima sfeer, maar toch kan het wel wat scherper en kunnen de cabaretier en ikzelf wel wat korter. Dat lukt prima na de pauze, waar we in een hoog tempo het een na het andere vanuit de zaal opgeworpen dilemma, langslopen. Er is meer ruimte voor discussie. Sommigen binnen de cirkel willen het dorp laten beslissen over uitbouw, nieuwe woningen of bedrijfsvestigingen in een oude boerderij. Anderen zeggen: "wel zware inspraak, maar gemeenten moeten blijven beslissen!"

De varkensflats roepen zeer tegenstrijdige gevoelens op: "hou het grondgebonden", "eet minder vlees vanwege het klimaat", "varkensflats moeten we niet willen", "zet ze maar op het industrieterrein, gehouden aan de daar geldende normen". Een symbolische stemming levert ook een sterk verdeeld beeld op. Het lijkt of de zaal onderling het gesprek als groningers aangaat. En dat levert meer dynamiek op. Willem Gunneman vat het geheel op onnavolgbare wijze aan het einde samen. TV, radio en krant doen hun werk, terwijl de insprekers richting nootjes en blokjes kaas gaan. Al met al stevige punten en dilemma's en heel wat - natuurlijk diverse - inbreng. Hopelijk houden we deze opkomst erin. Het meest concrete idee: sta een woning bij een bedrijfje toe op een bedrijfsterrein vlakbij of in het dorp. Dus, kleinschalig bij of in het dorp, grootschalig daarentegen juist meer concentreren.

Max van den Berg
Commissaris van de koningin
provincie Groningen